Wils, Lode (eigenlijk Lodewijk)

Uit NEVB Online
Ga naar: navigatie, zoeken

(Antwerpen 18 maart 1929).

Begon zijn Latijnse humaniora in 1939 aan het Onze Lieve Vrouw college van de Jezuïeten in Antwerpen, maar moest door oorlogsomstandigheden verhuizen naar het Antwerpse Koninklijke Atheneum. Wils' flamingantisme werd er gestimuleerd door bepaalde leraren en door zijn lidmaatschap van de KSA-bond van de Sint-Laurentiusparochie. Tussen 1945 en 1951 studeerde hij aan de Katholieke Universiteit Leuven (KUL) en behaalde er de diploma's van licentiaat in de geschiedenis en doctor in de rechten. Tijdens zijn studententijd woonde hij af en toe een activiteit bij van het Katholiek Vlaams Hoogstudentenverbond. In 1954 werd hij doctor in de geschiedenis met een proefschrift over kanunnik Jan-Baptist David. Van 1951 tot 1958 werkte Wils als studiemeester, eerst een paar maanden op het koninklijk atheneum van Hasselt en dan op dat van Deurne. Hij ondervond er de toenmalige schoolstrijd aan den lijve: als katholiek werd hij voor een benoeming als leraar telkens gepasseerd. Pas in 1958 werd hij benoemd als leraar aan het Atheneum van Antwerpen, van 1959 tot 1965 gaf hij les aan dat van Hoboken. Die ervaring bracht Wils, die aanvankelijk sympathie had voor de pas opgerichte Volksunie, in de rangen van de Christelijke Volkspartij (CVP); hij werd toen actief bij de Antwerpse jongerenafdeling en bleef steeds lid van de CVP. Wils publiceerde in die tijd regelmatig artikelen in wetenschappelijke periodieken en in algemene cultuurtijdschriften als Kultuurleven en Dietsche Warande en Belfort. Hij schreef ook in bladen van katholieke leraars of van de christelijke arbeidersbeweging, zoals Vrijheid en Recht, orgaan van de Christelijke Unie van Leraars in het Rijksonderwijs waarvan hij lid was, Nova et Vetera, tijdschrift van het katholiek middelbaar onderwijs, of De Gids op Maatschappelijk Gebied. Hij leverde ook enkele bijdragen aan het Vlaams-nationalistisch scholierenblad De Goedendag (1952-1957). Hij was tevens zeer actief in de Antwerpse afdeling van de Katholieke Vlaamse Hogeschooluitbreiding (KVHU), eerst als secretaris en dan als verantwoordelijke voor de uitgave van de Verhandelingen van deze vereniging (1959-1965). Anoniem schreef hij flamingantische stukjes in het ledenblad Tijdingen. Wils behoorde eveneens tot de stichtende bestuursleden van de Vlaamse Volksbeweging in 1956, maar bleef daarin slechts korte tijd actief. Hij woonde in dezelfde periode ook een aantal lessenreeksen bij van de Stichting-Lodewijk de Raet.

In 1961 kreeg Wils zijn eerste benoeming aan de KUL als deeltijds assistent met leeropdracht. Bij de start van de Kortrijkse afdeling van de universiteit in 1965 kreeg hij er een plaats als voltijds docent, maar bleef enkele vakken in Leuven doceren. Wils was tegen een volledige splitsing van de Leuvense universiteit. Toen deze zich toch voltrok, betekende het wel dat hij in Leuven titularis werd van heel wat vrijgekomen vakken. In 1968 werd hij er gewoon hoogleraar en verhuisde in 1975 definitief naar het Leuvense.

Veel politieke activiteit heeft Wils tijdens zijn academische carrière niet meer ontplooid. Wel figureerde hij bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1970 in Kortrijk op de CVP-lijst. Tevens werd hij door de CVP van West-Vlaanderen voorgedragen als lid van de Raad van Beheer van de Belgische Radio en Televisie (tot 1979). Daarna werd hij lid van de Raad van Bestuur van de Katholieke Radio en Televisie Omroep (tot 1993). Ook gaf hij, in de Kortrijkse periode, lessenreeksen aan CVP-mandatarissen.

De persoonlijke houding van Wils tegenover de V.B. was steeds die van de katholieke cultuurflamingant: hij beoogde, zoals hij het zelf noemde, de natuurlijke ontplooiing van de Vlaamse mens en de Vlaamse volkskracht naar eigen aard en in de eigen taal, en dit binnen het Belgische kader. Het Vlaams-nationalisme was hem nooit genegen, een gebrek aan genegenheid dat al snel wederzijds werd. Reeds in 1955 vergeleek hij, in een artikel in Kultuurleven, de rol die de nationalisten speelden in de V.B. met de nefaste rol die de ultramontanen speelden in de katholieke partij in de negentiende eeuw: ze brachten de V.B. volgens hem eerder schade toe. Voor Wils heeft de V.B. heden haar doel bereikt. Vooral sinds het Sint-Michielsakkoord wijst hij een verdere federalisering van België af en laat hij geen gelegenheid onbenut om het separatisme in de scherpste bewoordingen te veroordelen. Zo weigerde hij na 1993 openlijk om zijn lidmaatschap van het Davidsfonds te hernieuwen vanwege de, naar zijn smaak, te anti-Belgische koers van de vereniging.

Werken

Artikelen in Wetenschappelijke Tijdingen; Vrijheid en Recht; Nova et Vetera; Kultuurleven; Bijdragen tot de Geschiedenis; Dietsche Warande en Belfort; De Gids op maatschappelijk Gebied; De Goedendag; Handelingen der KZMTLG; La Revue nouvelle; Onze Alma Mater; Ons Erfdeel; De Leiegouw; 't Land van Ryen; BTNG; BTFG; BMGN; Cahiers de Clio; Res Publica; Kontaktblad voor de Leden van de VZW Marnixring; Digo; Revue du Nord; Internationale Spectator; Vlaams Marxistisch Tijdschrift; 
De ontwikkeling van de gedachteninhoud van de Vlaamse beweging tot 1914, 1955; 
Kanunnik Jan David en de Vlaamse beweging van zijn tijd, 1957; 
De politieke oriëntering van de Vlaamse beweging 1840-1857, 1959; 
De liberale Antwerpse dagbladen 1857-1864, 1962; 
Het ontstaan van de Meetingpartij te Antwerpen en haar invloed op de Belgische politiek, 1963; 
De oorsprong van de kristen-demokratie, 1963; 
(red.), De Houding van de politieke partijen tegenover de Vlaamse beweging in de 19de eeuw, 1972; 
Flamenpolitik en aktivisme, 1974; 
Honderd jaar Vlaamse beweging. Geschiedenis van het Davidsfonds, 3 dln., 1977-1985-1989; 
(red.), Kopstukken van de Vlaamse Beweging. Jan Van Rijswijck, Adolf Pauwels, Louis Franck, 1978; 
The Flemish Movement. A Documentary History 1780-1990, 1992; 
Van Clovis tot Happart. De lange weg van de naties in de Lage Landen, 1992; 
(red.), Ethnic Groups and Language Rights, 1993; 
Vlaanderen, België, Groot-Nederland. Mythe en Geschiedenis, 1994; 
Joris Van Severen, 1994; 
Histoire des Nations belges, 1996.

Literatuur

L. Vos en L. Gevers, 'Lode Wils. Historicus en Hoogleraar', in Vlaanderen, België, Groot-Nederland. Mythe en Geschiedenis, 1994.

Verwijzingen

zie: Davidsfonds.

Auteur(s)

Bart de Wever