Vlaamsche Wachtbrigade

Uit NEVB Online
Ga naar: navigatie, zoeken

een in mei 1941 door Christiaan Turcksin opgerichte paramilitaire eenheid ter bewaking van militaire terreinen in dienst van het Luftgaukommando.

Oorzaak van de oprichting van deze militaire eenheid was gelijkaardig als die van de Vlaamsche Wacht. De Duitse bezetter wilde zoveel mogelijk taken van haar troepen overlaten aan eenheden bestaande uit de autochtone bevolking, met als doel manschappen vrij te maken voor de oorlog aan het oostfront. Het Luftgaukommando zocht burgers om haar installaties te bewaken en de VNV'er en herbergier Turcksin uit Vilvoorde bleek de geknipte persoon, de ideale koppelbaas, te zijn. In zijn café ronselde hij manschappen voor de bewakingsopdrachten. Zij kregen een door Turcksin afgeroomd salaris van het Luftgaukommando. Deze eenheid, aanvankelijk Vlaamsche Wachtbrigade genoemd maar vanaf oktober 1941 Vlaamsche Fabriekswacht, ontstond dus totaal los van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). Wel rekruteerde Turcksin voornamelijk onder VNV'ers en de Fabriekswacht verstrengelde zich sterk met de Dietsche Militie – Zwarte Brigade (DM-ZB). Op 26 april 1942 ondertekende Turcksin een overeenkomst met het VNV. Zo kon hij via de VNV-kanalen werven; in ruil kon het VNV de Fabriekswacht integreren in haar propaganda. De overeenkomst betekende voor Turcksin een verlies van een aantal bevoegdheden. VNV-commandant Jozef Podevijn stemde de eenheid volledig af op de DM-ZB. Op 15 januari 1943 werd de Fabriekswacht onder de naam Dietsche Militie-Wachtbrigade (DM-WB) een onderdeel van de VNV-militie. Bert Meuris kreeg de politieke en militaire leiding, Turcksin alleen de administratieve. Maar toen Meuris in maart 1943 ziek viel, slaagde Turcksin erin om de politieke en militaire leiding te heroveren. Met de steun van het Militair Bestuur en de Luftgaukommando kon hij in mei 1943 de DM-WB hervormen in de Vlaamsche Wachtbrigade. De leden werden niet meer beschouwd als burgers maar als militairen en de relatie met het VNV werd veel losser. Zo werd het verplicht VNV-lidmaatschap afgeschaft. Toen midden 1944 vele contracten afliepen, kende de Wachtbrigade een massale leegloop. Op 2 juli 1944 werd de brigade op Adolf Hitler beëdigd. Turcksin begon binnen de eenheid te werven voor een Flakbrigade, een luchtafweergeschutbrigade als onderdeel van de Luftwaffe. In september 1944 vluchtte hij met die Flakbrigade naar Duitsland, waar hij de inlijving van zijn korps in de Waffen-SS weigerde.

Literatuur

O. Wille, Van 'Fabriekswacht' tot 'Flakbrigade'. Christiaan Turcksin en zijn paramilitaire formaties, RUG, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, 1990.

Auteur(s)

Bernard van Causenbroeck