Vlaamsche Land, Het (1919-1926)

Uit NEVB Online
Ga naar: navigatie, zoeken

katholieke(e) en flamingantisch(e) uitgeverij, boekhandel (1919-1924) en weekblad (19 april 1919 – 25 december 1926), gesticht door een groepje Antwerpse katholieken onder leiding van August van Cauwelaert, met onder meer Alfons Jeurissen (1874-1925), Juul Grietens en Marnix Gijsen.

De uitgeverij en de boekhandel werden in 1924 overgenomen door De Vlaamsche Boekenhalle in Leuven.

In 1922 werd Frans Delbeke hoofdredacteur van het blad, met Gerard Walschap als redactiesecretaris. Delbeke haalde zijn vriend Lodewijk Dosfel binnen in de redactie, waardoor het weekblad, dat voordien een fervente aanhanger was van het minimumprogramma van Frans van Cauwelaert, nu een Vlaams-nationalistisch forum bood. Maar ook het wekelijkse hoofdartikel "Op den Uitkijk", dat geschreven werd door Delbeke en Walschap, zorgde ervoor dat Het Vlaamsche Land een radicaler tintje kreeg.

Medewerkers van het eerste uur waren onder meer Van Cauwelaert en Alfons van de Perre (voor de V.B.), Floris Prims en pater Petrus Claes (voor maatschappelijke aangelegenheden), Maria Belpaire, Louise Duyckers, Maria en Margriet Baers en Juliette de Groodt-Adant (voor vrouwenleven), Jozef Muls, Huib Hoste en Emiel Hullebroeck (voor kunst en muziek), J. de Cock, Jules Persyn, Cyriel Verschaeve, Maurits Sabbe, Grietens, Jozef Simons, René Vermandere, Ernest Claes en Stefanie Claes-Vetter (voor letterkunde), Frans Daels, Frans Meeuw en Arthur de Groodt (voor geneeskunde). Verder verschenen er rubrieken van Marcel Cordemans (over buitenlandse politiek) en J. Eeckhout (over literatuur), terwijl Jan Hammenecker er zijn Colloquia en Claes, onder het pseudoniem van E. van Cleef, geestige schetsen over parlementsleden in publiceerden. In tegenstelling tot wat eerder geschreven werd, heeft Odiel Spruytte nooit zijn medewerking verleend aan dit weekblad.

Het wekelijkse hoofdartikel, waarin dikwijls van leer werd getrokken tegen het politieke beleid van de Vlaamse bisschoppen, lokte een geheim leesverbod van de Mechelse aartsbisschop uit. Aangezien priesters zowat de helft van het leespubliek uitmaakten, ging Het Vlaamsche Land in 1926 failliet. Door onenigheid binnen de redactie kreeg het blad twee opvolgers: Hooger Leven en Jong Dietschland. Walschap kon zich niet vinden in een radicaal Vlaams-nationalistisch blad, tot ongenoegen van Delbeke, en werd hoofdredacteur van het culturele blad Hooger Leven; Victor Leemans, die in 1925 zijn intrede in de redactie deed, werd hoofdredacteur van het radicale Jong Dietschland.

Literatuur

I. de Vooght, Het weekblad Het Vlaamsche Land, KUL, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, 1995.

Auteur(s)

Ilse de Vooght