Van Crombrugghe's Genootschap

Uit NEVB Online
Ga naar: navigatie, zoeken

opgericht ter bevordering en verdediging van het officieel onderwijs door oud-leerlingen van de Gentse openbare scholen in 1857.

Aan de vereniging werd de naam gegeven van J. van Crombrugghe, gewezen lid van de Staten-Generaal in het Koninkrijk der Nederlanden en eerste burgemeester van Gent na 1830.

Het genootschap gaf kosteloos schoolboeken in bruikleen, beschikte over een uitleenbibliotheek, had een jeugdafdeling (Van Crombrugghe's Jeugdverbond), een toneelafdeling, sedert 1904 ook een schuttersafdeling en een turngroep, en het nam het initiatief tot het bouwen van enkele huisjes voor oude echtparen. Behalve die activiteiten had het Genootschap ook culturele belangstelling. Het ontving en huldigde verscheidene vooraanstaande letterkundigen: zoals Multatuli, Prudens van Duyse, Hendrik Conscience en Pieter Ecrevisse.

Vanaf 1864 stelde het genootschap zich Vlaamsgezind op en werkte in dat jaar mee aan een meeting om het bestaan van een liberale V.B. te bevestigen. In 1867 ageerden individuele Gentse leden voor de vernederlandsing van het stedelijk onderwijs. Vanaf 1872 evolueerde het genootschap tot een liberaal culturele vereniging. Op het eind van de 19de eeuw steunde het genootschap nog wel volledig de Vlaamsgezinde liberale kandidaten bij de Gentse gemeenteraadsverkiezingen, in het bijzonder professor Jozef-Frederik Vercoullie, die toen zijn voorzitter was en in 1902 werden de Boerengeneraals op rondreis door de Nederlanden om steun te verkrijgen voor het Zuid-Afrikaanse volk, door het Van Crombrugghe's Genootschap ontvangen (Zuid-Afrika). Daarna was van enige Vlaamsgezindheid geen sprake meer en kwam de nadruk volledig op de sociale werking te liggen.

Het genootschap hield op te bestaan in 1992.

Literatuur

D. Verkinderen, Het Van Crombrugghe's Genootschap van 1857 tot 1875, 1988.

Auteur(s)

Marcel Boey; Sam van Clemen