Primo, Frans

Uit NEVB Online
Ga naar: navigatie, zoeken

(Gent 27 september 1884 – Gent 8 februari 1946).

Was voor de Eerste Wereldoorlog beambte bij de telegraafdienst en speelde toneel in het amateurgezelschap van Oscar de Gruyter. Primo leunde aan bij het socialisme.

Eind 1914 sloot Primo zich aan bij Gentse groep Jong-Vlaanderen en werkte mee aan De Vlaamsche Post. Hij behoorde tot de kring van Leo Picard en kwam in conflict met de strekking-Domela. Hij zou zich ook in latere jaren blijven verzetten tegen de radicale Jong-Vlamingen. In juli 1917 was hij, met Edward Joris, afgevaardigde van de minderheidssocialisten op het internationaal Socialistisch Congres te Stockholm. Primo, die lid was van de tweede Raad van Vlaanderen, was medestichter van de Vlaamsch-Nationale Partij in Gent en redacteur van haar orgaan de Nieuwe Gazet van Gent. Ook tijdens zijn activistische tijd animeerde hij een toneelvereniging.

Na de oorlog week Primo uit naar Nederland, waar hij omstreeks 1924 in dienst trad van de Oprechte Haarlemsche Courant, waarin hij onder meer schreef over August Borms en het activisme. Niet lang daarna werd hij belast met de leiding van de redactie. In 1926 richtte hij te Haarlem tevens de amateurtoneelgroep Melpomene op. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werkte Primo mee aan de totstandkoming van de volledige Duitse controle over de Nederlandse pers. Tegelijk aanvaardde hij een ambtelijke functie in Den Haag als hoofd van de afdeling Toneel en Dans aan het door de nationaal-socialist T. Goedewagen opgerichte en geleide departement van volksvoorlichting en kunsten. In 1943 keerde hij terug naar België, ging in Sint-Martens-Latem wonen en speelde nog een zekere rol in het Gentse culturele leven.

Werken

Langs de wegen van gewond Vlaanderen, 1941; 
Leven en werken van Gerhart Hauptmann, 1942.

Literatuur

A.L. Faingnaert, Verraad of zelfverdediging?, 1933; 
M. van de Velde, Geschiedenis van de Jong Vlaamsche Beweging, 1941; 
M. Sertyn, 'Het socialistisch activisme tijdens de Eerste Wereldoorlog', in BTNG, jg. 7 (1976), p. 169-195; 
R. Vos, Niet voor publicatie. De legale Nederlandse pers tijdens de Duitse bezetting, 1988; 
D. Vanacker, Het aktivistisch avontuur, 1991.

Auteur(s)

Anne van Herreweghen; Luc Vandeweyer