Meijer, Arnold

Uit NEVB Online
Ga naar: navigatie, zoeken

(Haarlemmermeer 5 mei 1905 – Oisterwijk 17 juni 1965).

Wierp zich na een onvoltooide katholieke priesteropleiding in de politiek en leidde vanaf mei 1934 Zwart Front, een op Italië en de Action française georiënteerde fascistische partij, die door een revolutionaire strijdwijze en fel antisemitisme de Nationaal-Socialistische Beweging (NSB) van Anton Mussert in radicalisme trachtte te overtroeven. Zwart Front stond op een uitgesproken Groot-Nederlands standpunt. Meijer onderhield contact met leidende figuren van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). In 1936, 1937 en 1938 bezocht hij de Vlaamsch Nationale landdagen van het VNV. Hij onderschreef hier volledig de Groot-Nederlandse programmapunten van het VNV en sprak zich uit tegen een militair verdrag van Nederland met België.

Toen zijn revolutionaire tactiek (die hemzelf enige malen gevangenisstraf bezorgde) zijn partij geen winst bracht, veranderde Meijer in april 1940 Zwart Front in het meer gematigde Nationaal Front, dat overigens wel op het Groot-Nederlandse standpunt bleef staan. In augustus 1940 verklaarde hij op een in beperkte kring gehouden IJzerbedevaart dat de Groot-Nederlandse gedachte in Nederland opgang maakte.

In het eerste bezettingsjaar voerde Meijer een politiek van voorzichtige collaboratie, waarbij hij de NSB fel bestreed en sterke concurrentie ondervond van de Nederlandsche Unie, een Nederlands-nationalistische beweging met Nieuwe Orde-kenmerken, maar anti-NSB gericht. Hij slaagde er niet in de gunst van de Duitsers blijvend te winnen en in december 1941 werd Nationaal Front door de bezetters verboden. Na de bevrijding werd Meijer tot vier jaar gevangenisstraf veroordeeld, omdat hij in februari 1941 stelling had genomen tegen de stakende bevolking van Amsterdam en omdat hij in datzelfde jaar het initiatief had ontplooid voor de vorming van een Nederlands Legioen voor het oostfront, waarvan hij zich overigens wel onmiddellijk had gedistantieerd.

Werken

Artikelen in Zwart Front; De Weg; Nederlandsch Dagblad; 
Wat wil Zwart Front?, 1935; 
Nederland en het Nieuwe Europa, 1940; 
Alles voor het vaderland, 1946.

Literatuur

L.M.H. Joosten, Katholieken en fascisme in Nederland 1920-1940, 1964; 
A.A. de Jonge, Crisis en critiek der democratie. Anti-democratische stromingen en de daarin levende denkbeelden over de staat in Nederland tussen de wereldoorlogen, 1968; 
W. Zaal, De Nederlandse fascisten, 1973; 
G.R. Zondergeld, Een kleine troep vervuld van haat. Arnold Meijer en het Nationaal Front, 1986; 
H. Schippers, Zwart en Nationaal Front. Latijns-georiënteerd rechts-radicalisme in Nederland (1922-1946), 1986; 
G.R. Zondergeld, 'Arnold Meijer: de leider uit Oisterwijk', in Th. Cuijpers (red.), Zorgvolle Tijden. Oorlogsjaren in Oisterwijk, 1991, p. 27-33; 
P. van Lent, 'Een bijzondere rechtspleging? De beoordeling van Arnold Meijer en zijn Nationaal Front na de bevrijding (1944-1948)', in Noordbrabants Historisch Jaarboek, jg. 11 (1994), p. 128-153.

Auteur(s)

Anthonius A. de Jonge; Gjalt R. Zondergeld