Geuzenbond

Uit NEVB Online
Ga naar: navigatie, zoeken

Antwerpse liberale politieke vereniging, op 1 april 1872 opgericht door Julius de Geyter, August Michiels en F. van der Taelen met als leuze "Voor vrijheid en vooruitgang".

Het doel van de bond was in de eerste plaats het terughalen van de liberalen die in de jaren 1860 naar de Meetingpartij waren overgegaan. Hij beleefde, als derde liberale kiesvereniging naast de Liberale Associatie en de Liberale Vlaamsche Bond, een snelle groei, mede doordat ook leden van de beide andere liberale verenigingen toetraden. Beloften inzake "de verbetering van de maatschappelijke en sociale toestand van de werkman" werden echter spoedig vergeten. Ook de Groot-Nederlandse gedachte verdween vlug, mede omdat De Geyter zich kort na de stichting terugtrok. Vanaf 1885 verloor de Geuzenbond een groot aantal leden door het ontzeggen van stemrecht aan de leden die in de twee andere liberale Antwerpse korpsen stemgerechtigd waren. Bovendien kreeg hij af te rekenen met concurrentie van een progressieve vereniging met politieke ambities, het Verbond der Vooruitstrevende Kringen. In 1891 smolt de Geuzenbond met dit Verbond samen tot een federatie van democratische en arbeidersverenigingen, die voortaan als derde liberale politieke groep in Antwerpen actief was.

Het programma van de Geuzenbond was meer antiklerikaal en democratisch dan Vlaamsgezind. Op taalgebied vroeg de Geuzenbond alleen dat in Vlaanderen de ambtelijke taal het Nederlands was en in Wallonië het Frans, en dat zowel in Vlaanderen als in Wallonië beide landstalen werden onderwezen.

Literatuur

C. Dhondt, De Geuzenbond (1872-1891). Antikatholicisme en Democratie in de Antwerpse Liberale Partij, KUL, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, 1986.

Auteur(s)

José Verschaeren