Gelders, Frans (jr.)

Uit NEVB Online
Ga naar: navigatie, zoeken

(Vilvoorde 28 februari 1905 – Vilvoorde 21 mei 1985).

Was schepen (1947-1958) en burgemeester (1965-1978) te Vilvoorde en volksvertegenwoordiger voor Brussel (1949-1978).

Gelders was sedert 1954 voorzitter van de Federatie Brussel van de Belgische Socialistische Partij (BSP). Omdat de Franstalige vleugel na de verkiezingsnederlagen van 1964 en 1965 steeds radicalere uitspraken deed tegen de taalwetgeving van 1963 – vooral tegen de grenzen van Brussel-hoofdstad – trad hij in 1966 terug als federaal voorzitter. Na bemiddeling hernam hij zijn functie, maar in 1967 diende hij definitief zijn ontslag in. Om de Vlamingen minder kwetsbaar te maken eiste Gelders vergeefs een nieuw federaal pollreglement dat hen verkiesbare plaatsen kon garanderen. Bij de poll van 1-3 maart 1968 werden de Vlaamse kandidaten slecht geklasseerd: Gelders kreeg de bedreigde negende zetel, Hendrik Fayat de onverkiesbare elfde. Nadat de Franstaligen elk compromis weigerden, vergaderden de Vlaamse BSP'ers onder Gelders' leiding in het Vilvoordse Volkshuis. Op 6 maart 1968 besloten zij op te komen met een eigen lijst, de Rode Leeuwen. Die bracht Gelders en Fayat opnieuw in de Kamer en Piet Vermeylen in de Senaat.

Onder leiding van Gelders steunden de Rode Leeuwen de regering-Gaston Eyskens (1968-1971), terwijl de Brusselse Federatie zich vijandig opstelde. De Rode Leeuwen behielden hun zelfstandigheid, maar het electorale succes taande. Na 1971 bleef alleen Gelders over als volksvertegenwoordiger. In Vilvoorde werd hij als burgemeester geconfronteerd met oppositie van het Front démocratique des Francophones. Die steunde op de Franstaligen uit Koningslo, maar kon geen wijziging van het taalstatuut afdwingen.

Literatuur

Geschiedenis van de Socialistische Arbeidersliga te Vilvoorde, 1893-1968, 1968; 
25 jaar Rode Leeuwen. Een kwarteeuw Vlaams socialisme in de hoofdstad, 1993.

Auteur(s)

Jeffrey Tyssens